Cải cách cơ chế chính sách liên kết chuỗi giá trị dệt may, da giày 

MỸ PHƯƠNG - 12/01/2021 13:44

Dệt may, da giày là một trong những ngành kinh tế quan trọng, đồng thời là ngành xuất khẩu tạo việc làm chủ đạo. Hình thành mối liên kết xuyên suốt chuỗi giá trị, tận dụng tốt cơ hội từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) là yêu cầu cấp thiết để phát triển bền vững, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Đây là nội dung chính được tập trung thảo luận tại Hội thảo tham vấn cải cách cơ chế, chính sách và quy định hành chính nhằm phát triển ngành da giày - túi xách Việt Nam do Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) phối hợp cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tại Việt Nam tổ chức ở Tp. Hồ Chí Minh ngày 12/1. 

                
   

Ngành dệt may, da giày là một trong những ngành bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19 trong thời gian qua. Ảnh: IT

   

Cơ hội từ FTA

Tại hội thảo, bà Phan Thị Thanh Xuân, chuyên gia Tư vấn, Dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa (LinkSME) do USAID tài trợ cho biết, với Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), thị trường Nhật Bản có 79,5% thuế suất giày dép xóa vào năm thứ 10; các mặt hàng túi xách xóavào năm thứ 16. Trong khi đó, thị trường Canada xóa thuế suất ngay khi hiệp định có hiệu lực; Mehico xóa toàn bộ thuế quan vào năm thứ 13 và đối với túi xách, thuế sẽ được xóa bỏ vào năm thứ 10.

Còn với Hiệp định Thương mại Việt Nam - EU (EVFTA) thì EU sẽ xóa bỏ 37% dòng thuế giày dép ngay khi có hiệu lực. Những dòng thuế còn lại sẽ được xóa bỏ trong vòng 3 – 7 năm sau theo lộ trình. Về phía Việt Nam, cam kết xoá 80% dòng thuế chủ yếu NPL (nguồn nguyên liệu nhập khẩu), giày vải; riêng GSP (hệ thống ưu đãi phổ cập) vẫn được áp dụng trong vòng 2 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần nhận thức FTAs là yếu tố thúc đẩy nhưng không mang tính quyết định để nhãn hàng tăng mua từ Việt Nam. Mặt khác, mô hình kinh doanh mới trong ngành thời trang là phản ứng nhanh trước nhu cầu của thị trường (demand-driven); chú trọng hàng cơ bản, tối giản, tập trung vào vật liệu và chất lượng... 

Cùng với đó, điều kiện sản xuất kinh doanh đặt ra những yêu cầu khắc nghiệt hơn như đơn hàng nhỏ, thời gian giao hàng rút ngắn 30%, giá FOB (người bán sẽ có trách nhiệm giao hàng lên boong tàu và sẽ chuyển rủi ro cho người mua khi hàng đã lên tàu) giảm mạnh, chất lượng tăng (yêu cầu tỉ lệ lỗi giảm)... Đồng thời, xu hướng luật hóa vấn đề bền vững môi trường và lao động đòi hỏi minh bạch chuỗi cung ứng, đánh giá nhà cung ứng cấp 2 và 3, số hóa để người mua kiểm soát chuỗi.

Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp cho rằng, thách thức hiện nay đối với ngành dệt may, da giày là yêu cầu cạnh tranh quốc gia, quan hệ với nhãn hàng, nâng tầm giá trị trong chuỗi và phát triển bền vững. Nhà cung ứng cần có khả năng làm nhiều phương thức nhằm đáp ứng các nhãn hàng, mặt hàng khác nhau.

Ngành dệt may, da giày cũng đối mặt với thách thức về phát triển bền vững như nguồn năng lực nhiều nhưng phân tán, chi phí cho phát triển bền vững của doanh nghiệp quán lớn, chưa hiệu quả. Riêng các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) khó tiếp cận tiêu chuẩn phát triển bền vững. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến uy tính quốc tế về phát triển bền vững của Việt Nam chưa tốt, cũng như tiềm ẩn rui ro cao về vi phạm một số tiêu chuẩn lao động và môi trường. 

Điển hình, ngành gia công giày hiện vẫn là ngành chính của tập đoàn nhưng lợi nhuận giảm nhiều nên có xu hướng chuyển sang những ngành khác nữa. Dự báo, ngành gia công giày sẽ duy trì được khoảng 10 năm nữa.  Ngoài ra, với chi phí lao động chiếm 24% giá FOB và có khi lên tới 30% thì đơn vị sản xuất kinh doanh ko còn lãi, buộc phải chuyển nhà máy sang nước khác. 

Yêu cầu đối với ngành

Theo bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, Trưởng phòng chiến lược và chính sách hội nhập, Viện Chiến lược chính sách Công nghiệp, Bộ Công Thương cho biết, đến năm 2025, ngành công nghiệp dệt may, da giày có khả năng đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu dùng trong nước. Ngành này tiếp tục giữ vị trí ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế, giữ vững vị trí trong nhóm các nước sản xuất và xuất khẩu sản phẩm dệt may, da giày hàng đầu thế giới.

Đến năm 2030, doanh nghiệp dệt may, da giày phát triển bền vững, hiệu quả trên cơ sở công nghệ hiện đại, hệ thống quản lý chất lượng... theo tiêu chuẩn quốc tế. Việt Nam được biết đến là nhà sản xuất, xuất khẩu các sản phẩm dệt may, da giày có trách nhiệm. Còn đến năm 2035, ngành dệt may Việt Nam phát triển bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đáp ứng phần lớn nhu cầu thị trường trong nước. 

Để đạt được những mục tiêu nêu trên, đại diện Bộ Công Thương cho rằng, phát triển nguyên liệu, phụ liệu dệt may, da giày đáp ứng nhu cầu sử dụng nguyên liệu, phụ liệu trong nước và xuất khẩu là vấn đề ngành cần cải thiện hơn nữa. Trong đó, ngành cần tập trung vào khâu vải, sợi và nguyên phụ liệu nhằm đáp ứng yêu cầu về quy tắc xuất xứ của FTA.

Cùng với đó, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp về nhân sự trong lĩnh vực quản lý, thiết kế, kỹ thuật, phát triển thị trường, và nghiên cứu phát triển (R&D) là yêu cầu đặt ra cho ngành dệt may, da giày. Hay xanh hóa ngành dệt may Việt Nam, đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, an toàn, lao động và phát triển bền vững là mục tiêu bắt buộc trong tương lai.

Trên cơ sở này, sẽ xây dựng và phát triển công nghiệp thời trang Việt Nam liên kết với những ngành thời trang thế giới. Đồng thời, hình thành chuỗi giá trị dệt may, da giày trong nước; dịch chuyển từ hình thức thuần gia công (CMT) lên những hình thức tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Bà Ann Marie Yastishock, Giám đốc Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tại Việt Nam cũng cho hay, tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành da giày – túi xách năm 2020 đạt khoảng 19,5 tỷ USD, giảm khoảng 11 % so với năm 2019. Ngành dệt may, da giày là một trong những ngành bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19 trong thời gian qua và dự báo thời gian tới đối mặt với nhiều thách thức mới.

Do đó, Dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa (LinkSME) do USAID tài trợ, phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và Hiệp hội để xây dựng chiến lược phát triển cho ngành dệt may, da giày. Đặc biệt, những cải cách cơ chế, chính sách và quy định hành chính nhằm phát triển ngành dệt may, da giày Việt Nam trong tương lai. 

Việt Nam cũng cần có cơ chế, chính sách thúc đẩy xây dựng một số khu - cụm công nghệ sản xuất da giày, nguyên phụ liệu và xử lý mô trường tập trung trên cơ sở lợi thế về hạ tầng và lao động. Thông qua đó, chủ động cung cấp nguyên phụ liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành. Ngoài ra, các đơn vị liên quan phải chung tay xây dựng mới và phát triển cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu khoa học công nghệ, trung tâm kiểm định, dịch vụ ngành và trung tâm xúc tiến thương mại, trung tâm thời trang trong nước và nước ngoài.

Theo TTXVN

(0) Bình luận
Tin nổi bật doanh nhân trẻ
Dành cho bạn & mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO